Το βουνό Πίριν – ένας νέος άλπειος ηλικίας 10 εκατομμυρίων ετών

Το βουνό Πίριν βρίσκεται στο νοτιοδυτικό μέρος της Βουλγαρίας και είναι ένα συνολικό συγκρότημα με τα βουνά Ρίλα και Ροδόπη. Σε αντίθεση με το βουνό Στάρα Πλανινά (βαλκάνια) το οποίο διαπλατύνεται από δυτικά μέχρι ανατολικά σε όλη την Βουλγαρία το Πίριν είναι μικρό και συμπαγές. Το βουνό καλύπτει 2585 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όμως το έδαφος είναι με πολύ πολύπλοκο ανάγλυφο με πολλαπλές κορυφές, απότομες χαράδρες, βαθιές κοιλάδες.

Η ευθεία γραμμή βορειοδυτικά – νοτιοανατολικά το βουνό Πίριν έχει μήκος μόλις 66 χιλιόμετρα. Το μέγεθος φάρδος είναι 40χιλιόμετρα από το Σαντάνσκι μέχρι το Όμπιντιμ. Για τα 2585 τετραγωνικά χιλιόμετρα όμως το βουνό έχει 96 κορυφές, με υψόμετρο μεταξύ 2500 και 2900 μέτρα.

Η υψηλότερη κορυφή είναι Βίχρεν με 2914 μέτρα. Αυτή η κορυφή είναι η δεύτερη κατά ύψος στην χώρα και «υστερεί» με 11.4 μέτρα από την κορυφή Μουσαλά της Ρίλα. Η κορυφή Βίχρεν είναι μπροστά στις διεθνείς ταξινομήσεις στο ύψος. Αυτή είναι η τρίτη κατά ύψος στα Βαλκάνια και έβδομη στην Ευρώπη. Η άλλη κορυφή στο βουνό Πίριν η οποία είναι πάνω από 2900 μέτρα είναι η κορυφή Κούτελο.

Μετά την Βίχρεν και Κούτελο υπάρχουν 7 κορυφές οι οποίες έχουν ύψος πάνω από 2800 μέτρα μ και 17 κορυφές είναι πάνω από 2700 μέτρα και 32 υπερβαίνουν τα 2600 μέτρα, ενώ 40 έχουν ύψος πάνω από 2500 μέτρα. Το μέσο ύψος του βουνού Πίριν είναι 1033 μέτρα. Για σύγκριση η υψηλότερη κορυφή του βουνού Σακάρ είναι 856, 1 μέτρα – η κορυφή Βίσεγκραντ.

Αυτά τα χαρακτηριστικά προσδιορίζουν το βουνό Πίριν ως αλπικό τύπο. Τέτοιο χαρακτήρα στην χώρα έχει το βουνό Ρίλα και ένα μέρος της Στάρα Πλανινά και Βίτοσα. Από άποψη της γεωλογίας αυτά είναι νέα βουνά τα οποία έχουν δημιουργηθεί πριν περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια από σεισμική δραστηριότητα της ευρωασιατικής πλάκας. Σε άλλα μέρη της Ευρώπης αυτή η διαδικασία έχουν δημιουργηθούν οι Άλπεις.

Το βουνό Πίριν είναι για σκι και για πλαζ

Η τοποθεσία και το ανάγλυφο του βουνού Πίριν προσδιορίζουν το ποικιλόμορφο κλίμα. Εδώ οι κλιματικές συνθήκες μεταβάλλονται από μεταβατικές μεσογειακές προς ήπιες ηπειρωτικές μέχρι ορεινές συνθήκες στα υψηλά μέρη του βουνού Πίριν.

Στην πράξη σε αυτό το βουνό ο άνθρωπος μπορεί να έχει και σκι διακοπές τον χειμώνα και θερινό πλαζ όπως σε θαλασσινό θέρετρο. π.χ. στην υπαίθρια πισίνα του υδάτινου πάρκο του ξενοδοχείο διαμερισμάτων «Λάκι Μπάνσκο ΣΠΑ & Ρελάξ» 5 αστέρων. Κατ ουσία το βουνό Πίριν είναι ελκυστικό όλον τον χρόνο και εδώ δεν είναι τυχαίο που έχουν κατασκευαστεί θέρετρα, πολλαπλές διαδρομές, καταφύγια. Παράλληλα μεταξύ των τριών τμημάτων του Πίριν – βόρειο, μεσαίο και νότιο το κλίμα είναι σχετικά μαλακό. Η μεσαία θερμοκρασία τον χειμώνα κυμαίνεται γύρο στο μηδέν και λίγο κάτω από το μηδέν. Η μεσαία ετήσια θερμοκρασία είναι πάνω από 11 βαθμούς.

Κατανοείται εάν ληφθούν ξεχωριστές περιοχές του βουνού Πίριν η εικόνα είναι άλλη – τα υψηλά μέρη έχουν την δικιά τους θερμοκρασία, τυπική για το βουνό. Στα υψηλότερα μέρη το χιόνι κρατά 7-8 μήνες τον χρόνο. Στα νότια μέρη το χιόνι κρατά μόνο 3 μήνες τον χρόνο.

Το βόρειο τμήμα του βουνού Πίριν είναι γενικά άλπειο και το σημαντικό τμήμα του Πίριν έχει τα χαρακτηριστικά τμήματα του ανάγλυφου του παγετώνα. Εδώ είναι οι κορυφές Βίχρεν και Κούτελο και οι υψηλότερες κορυφές του βουνού Πίριν.

Από άποψη του τουρισμού το Βόρειο Πίριν είναι καλά αναπτυγμένο με θέρετρα, καταφύγια και διαδρομές. Από 13 λειτουργούντα καταφύγια στα βουνό Πίριν τα 11 είναι στο βόρειο μέρος.

Το μεσαίο Πίριν καλύπτει 7% από το έδαφος του βουνού και έχει χαρακτηριστικές μορφές καρστ και μία κορυφή πάνω από 2000 μέτρα – Ορελιάκ. Οι υπόλοιπες κορυφές είναι κάτω των 2000 μέτρων βασικά με πλατύφυλλα δάση. Το νότιο μέρος του βουνού Πίριν είναι το χαμηλότερο μέρος με ομαλό ανάγλυφο αντίθετα με τις άλπειες κορυφές και πεδιάδες. Το υψηλότερο σημείο είναι 1977, 6 μέτρα – κορυφή Ουσίτε. Τα δάση είναι μικτά – πλατύφυλλα και κωνοφόρα.

Το βουνό Πίριν πρότυπη φυσική και παγκόσμια κληρονομιά

Το βουνό συνδυάζει πολύμορφες κλιματικές συνθήκες και ανάγλυφο και έχει αναπτυγμένο πλούσιο ζωικό και φυτικό βασίλειο. Τα σπονδυλωτά ζώα είναι 250 είδη – 177 είδη πτηνών, 45 είδη θηλαστικά, 6 είδη ψαριών. Τα ασπόνδυλα – έντομα, αράχνες και άλλα είναι πολύ περισσότερα – πάνω από 2000 είδη και υπόειδη. Από τα σπονδυλωτά τα πιο διαδεδομένα είναι τα ζαρκάδια, άγρια κατσίκια, αρκούδες, αλεπού, λύκοι, αγριόκουρκοι, σαΐνια.

Τα φυτά με διαμορφωμένη ρίζα, κορμός και φύλλα, ονομαζόμενα ανώτατα στο βουνό Πίριν είναι 1300 είδη από φτέρη και θάμνους μέχρι αιωνόβια δέντρα. Τα βρυόφυτα είναι 320 είδη, ενώ τα φύκια σε πολλά ποτάμια και λίμνες είναι εκατοντάδες είδη.

Στο βουνό Πίριν υπάρχουν μία σειρά ζώων, τα οποία είναι στην Κόκκινη βίβλο και είναι απειλούμενα από εξαφάνιση. Μεταξύ τους είναι ο τριδάχτυλος, ο χρυσαετός, η λιβαδοχελώνα.

Υπάρχουν επίσης και 18 φυτά, τα οποία συναντούνται μόνο εδώ φλόμος του Νταβίντοφ (Verbascum davidoffii), Πόα (Poa pirinica), Παπαρούνα του Πιρίν (Papaver degenii). Γύρο στην κορυφή Βίχρεν υπάρχει το εντελβάις – ένα σπάνιο και προστατευμένο φυτό.

Το φυσικό πλούτος στο Πίριν είναι κρατική πολιτική και έχει αξιολογηθεί στην δεκαετία του 30 του 20 αιώνα – το 1934 ιδρύεται ο δρυμός «Μπάγιοβι Ντούπκι- Ντζίντζιριτσα»

Πάνω από το μισό έδαφος είναι αιώνια δάση – άγρια πεύκη, βαλκανική πεύκη, ρόμπολο, λευκή πεύκη, πεύκη ήμερος, έλατο, ερυθρελάτη, τα περισσότερα είναι αιωνόβια μέχρι 500 χρόνια. Τόσο παλιά δάση είναι σπάνια στην Ευρώπη. Στο βουνό Πίριν υπάρχει και δυο δέντρα βαλκανικής πεύκης ηλικίας πάνω από 1300 χρόνια. Το 1962 στο βουνό Πίριν προσδιορίστηκε και μεγάλο φυσικό πάρκο με έκταση 40 332 εκτάρια με εθνική σημασία. Αρχικά ονομάζεται Βίχρεν, ενώ το 1975 μετονομάστηκε σε Εθνικό πάρκο «Πίριν», το όνομα που έχει μέχρι τώρα. Το 1983 το πάρκο στο βουνό έχει αξιολογηθεί και ένα μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς και μπήκε στις λίστες του UNESKO.

Το βουνό Πίριν – ένα όμορφο παραμύθι με 186 λίμνες

Το βουνό Πίριν έχει πολύ γραφική φύση, αλλά ιδιαίτερα είναι η περιοχές των λιμνών. Οι λίμνες στο Πίριν είναι 186. Στο βόρειο μέρος του βουνού υπάρχουν 160 λίμνες οι οποίες βρίσκονται σε μεγάλο ύψος – περισσότερο από 2000 μέτρα.

Υπάρχουν και συγκροτήματα λιμνών, π.χ. όπως στον δρυμό «Γιουλέν» στο πάρκο «Πίριν» Υπάρχουν και μεμονωμένες λίμνες μερικές από τις οποίες δίνουν την αρχή μικρών ποταμιών Όταν κοιτάζετε αυτές τις λίμνες από απόσταση μοιάζουν για καθρέπτες.

Οι λίμνες στο βουνό έχουν προέλευση από παγετώνες. Τα νερά είναι διαυγείς κρύα και βαθιά. Μεταξύ αυτούς τους «καθρέπτες» ψηλά στο βουνό Πίριν η μεγαλύτερη λίμνη είναι η «Πόποβο» το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 2234 μέτρα

Στα χαμηλότερα μέρη βρίσκονται οι άλλες λίμνες «Πόποβο» και όλες οι λίμνες μαζεύουν τα νερά τους από δυο απότομα ρυάκια από τις κορυφές από τις βροχές και από το χιόνι, το οποίο αρχίζει να λιώνει την άνοιξη

Η μεγάλη λίμνη Πόποβο στο βουνό Πίριν έχει τους περισσότερους επισκέπτες για φυσικά θεατά στο βουνό. Η λίμνη βρίσκεται μεταξύ των κορυφών και γύρω υπάρχουν βολικά τουριστικά λιβάδια. Η λίμνη έχει εμβαδόν 123 στρέμματα και βάθος 29.5 μέτρα. Το μήκος είναι 480 μέτρα και το φάρδος 336 μέτρα.

Πολύ όμορφα και επισκέψιμα είναι τα συγκροτήματα στο Πϊριν τα οποία περιλαμβάνουν τις Λίμνες Βασιλάσκι, Στάζισκι, Τιπίτσκι, Ντισιλάσκι, Πολεζάνσκι.

Η ομάδα των λιμνών Βασιλάσκι περιέχει 10 λίμνες οι δυο από τις οποίες είναι η καθεαυτού η άνω και κάτω λίμνη. Το συνολικό εμβαδόν της ομάδας είναι 180 στρέμματα, οι παραλία είναι πετρώδης και πολύ απότομες. Το νερό είναι κρύο μέχρι 10-12 βαθμούς το καλοκαίρι.

Το περισσότερο επισκέψιμο από το συγκρότημα είναι η λίμνη Ρίμπνο – γύρο από αυτό πάντα υπάρχουν αντίσκηνα τουριστών. Αυτή η λίμνη βρίσκεται κάτω από την άνω λίμνη και έχει υψόμετρο 2145 μέτρα. Περιτριγυρίζεται από αιώνια δάση και κορυφές. Η λίμνη έχει μήκος 325 μέτρα και φάρδος 177 μέτρα, το βάθος φτάνει τα 2.5 μέτρα.

Το όνομα της λίμνης είναι συνδεμένη με τις πολλές πέστροφες, παρόλο που πέστροφες υπάρχουν σε όλες τις λίμνες Βασιλάσκι.

Το βουνό Πίριν έχει διαδρομές και για αρχάριους και για έμπειρος τουρίστες

Στο βουνό Πίριν οι τουριστικές διαδρομές είναι πολλαπλές υπάρχουν διαφορετικές διαδρομές ανά είδος και δυσκολία του εδάφους και διάρκεια. Οι διαδρομές είναι σε δασικούς δρόμους και μονοπάτια σε μεστά και αμαξωτούς δρόμους.

Στο Πίριν υπάρχουν και διαδρομές στο άλπειο τμήμα, στο οποίο τα εδάφη είναι ιδιαίτερα δύσκολα – βραχώδη, απότομα με μεγάλη διαφορά υψόμετρου, που περνούν δίπλα σε βαθιές χαράδρες. Τέτοια διαδρομή είναι η τοποθεσία «Κόντσετο» Σε ορισμένα μέρη το μονοπάτι έχει φάρδος 50 εκατοστών.

Από το 1963 η διέλευση από αυτήν την τοποθεσία στο Βουνό Πίριν διευκολύνεται με μεταλλικό σύρμα, ενώ το 1969 στις νοτιοδυτικές παρυφές έχει κατασκευαστεί μονοπάτι. Λέγετε ότι πριν το παραπέτο οι τουρίστες περνούσαν την περιοχή με μπουσούλισμα και από εκεί έρχεται το όνομα «Κόντσετο» Οι βορειοανατολικές παρυφές του Κόντσετο είναι απότομα βράχια περίπου 400-500 μέτρα και εκεί συχνά κάνουν αναρρίχηση ορειβατών. Στο βουνό μπορείτε να επιλέξετε και πολύ μικρές διαδρομές – π.χ. καταφύγιο «Γιάβοροφ» μέχρι της Γιάβοροβα Πολιάνα» για λιγότερο από μια ώρα. Η διάρκεια μπορεί να είναι και για ώρες – για 17 ώρες μπορείτε να φτάσετε από το Ντομπρίνιστε στο Μέλνικ περνώντας από τα καταφύγια ¨Γκότσε Ντέλτσεφ», «Μπεζμπόγκ» και «Πίριν».

Πολύ δημοφιλές μεταξύ των έμπειρων τουριστών είναι η διαδρομή από το ορεινό καταφύγιο «Γιάβοροφ» μέχρι το Μέλνικ. Αυτή η διαδρομή είναι όμορφη, αλλά και πολύ δύσκολη, περνάει τρία στάδια και διαρκεί 5-7 μέρες.

Μπορούμε να απαριθμήσουμε ακόμα πολλές διαδρομές στο Πίριν, αλλά ειδικά πρέπει να αναφέρουμε το Ε4 Αυτή είναι μια ευρωπαϊκή διαδρομή η οποία από την Ισπανία περνάει στην Γαλλία και μετά στην Ελβετία, και έρχεται η Γερμανία και Αυστρία και μετά Ουγγαρία, Ρουμανία, Σερβία και Βουλγαρία και δια μέσω της Ελλάδας φτάνει μέχρι την Κρήτη.

Το τμήμα στο βουνό Πίριν περνάει από πολύ όμορφη παρθένα φύση, αλλά από την διαδρομή μπορείτε να περάσετε μονάχα μετά από ειδικό συντονισμό με την διεύθυνση του πάρκου «Πίριν» με οδηγό και δίχως παρακάμψεις από τα μονοπάτια με σκοπό την διαφύλαξη της πρότυπης φύσης.