Η πύλη εισόδου του Πιρίν

Με την τοποθεσία του στους πρόποδες του Βόρειο Πιρίν το Μπάνσκο είναι σαν πύλη εισόδου για πεζοπορία σε όλο το βουνό. Εδώ υπάρχουν πάνω από 10 σημεία από τα οποία ξεκινούν οι διαδρομές για πεζοπορία στο Μπάνσκο τα οποία οδηγούν σε διάφορες κατευθύνσεις. Οι κύριες σημαδεμένες διαδρομές είναι 12 συνολικού μήκους περίπου 200 χιλιομέτρων.

Το Μπάνσκο είναι και ο κόμβος από τον οποίο ξεκινάει κανείς για τις καλύβες Μπάντεριτσα – διαδρομή διάρκειας 3,5 ωρών και Βίχρεν και Νταμιάνιτσα – μέχρι τις οποίες φτάνεις σε 4 ώρες. Από αυτές μπορεί να ξεκινήσει κανείς για διάφορα μέρη του βουνού.

Από το Ντομπρίνιστε και το Ραζλόγκ, τα οποία απέχουν 6 χλμ. από το Μπάνσκο, επίσης ξεκινούν πολλές γνωστές διαδρομές.  Από το Ντομπρίνιστε σε 3 ώρες βρίσκεται η καλύβα Γκότσε Ντέλτσεβ, από την οποία για 2 ώρες με τα πόδια ή με το τελεφερίκ πηγαίνει κανείς στη καλύβα Μπεζμπόγκ. Από αυτήν μπορείτε να επιλέξετε διάφορες σημαδεμένες διαδρομές. Από το Ραζλόγκ ξεκινάει η διαδρομή για την καλύβα Γιάβοροβ μέχρι την οποία μπορείτε να φτάσετε σε 4-5 ώρες.

Στην πράξη μπορεί κανείς να κάνει διάφορους συνδυασμούς με μετάβαση από μία διαδρομή σε άλλη. Με τις οργανωμένες пεζοπορίες στο Μπάνσκο μπορείτε όχι μόνο να περπατήσετε σ’ όλο το Πιρίν, αλλά να περάσετε και στα διπλανά βουνά – Ρίλα και Ροδόπη.

Στο Μπάνσκο υπάρχουν καλοκαιρινές και χειμερινές διαδρομές.  Το επίπεδο δυσκολίας και η διάρκεια της διαδρομής είναι κατ’ επιλογή. Μερικές διαδρομές είναι για ερασιτέχνες άλλες για πιο έμπειρους ορειβάτες ενώ υπάρχουν και διαδρομές που προορίζονται μόνο για αλπινιστές.

Αλπινισμός και αναρρίχηση μπορεί να κάνει κανείς σε 21 μέρη με 45 διαδρομές σε δύο επίπεδα – υψηλό ορεινό και αλπικό.

Χώρια από όλα αυτά υπάρχουν και εκπαιδευτικά μονοπάτια πράσινης ανάπτυξης όπου οι τουρίστες μπορούν να μάθουν ενδιαφέροντα στοιχεία για την γεωλογική ιστορία της περιοχής και για την χλωρίδα και την πανίδα στο Πιρίν.

Έχουμε σκεφτεί και για τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από το Μπάνσκο, για παράδειγμα, βρίσκεται το μονοπάτι πράσινης ανάπτυξης «Ντραγκοστίνοβ τσάρκ». Αυτό ανταποκρίνεται σε όλες τις προδιαγραφές πρόσβασης ατόμων με ειδικές ανάγκες – σημεία εισόδου σε χώρους αναψυχής κατά την διαδρομή, ειδική επίστρωση, προσαρμοσμένες τουαλέτες κτλ.

Διαδρομές στο Μπάνσκο – επιλογή του επιπέδου δυσκολίας

Οι πολυάριθμές διαδρομές στο Μπάνσκο έχουν διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας και οι τουρίστες μπορούν να επιλέξουν. Βεβαίως μιλάμε για οργανωμένες διαδρομές – το ξενοδοχείο διαμερισμάτων Λάκι Μπάνσκο ΣΠΑ και Relax για παράδειγμα παρέχει μεταφορά μέχρι το σημείο αναχώρησης και πιστοποιημένο οδηγό ορειβασίας. Εκτός από όλα αυτά στην διαδρομή περιλαμβάνεται και πικνίκ στην γραφική φύση.

Όλες οι διαδρομές στο Μπάνσκο είναι σε απίστευτα όμορφα τοπία όπου μπορεί κανείς να απολαμβάνει την θέα και να χαλαρώσει. Με την επιλογή πιο δύσκολων διαδρομών μπαίνει στο παιχνίδι και ο ψυχολογικός «αυτοέλεγχος». Να τσεκάρετε πόση αντοχή έχετε και πώς αντιμετωπίζετε τον φόβο επειδή στα ψηλά μέρη υπάρχουν τεράστιοι γκρεμοί και στενά μονοπάτια πάνω στις κορυφογραμμές του βουνού.

Από τις διαδρομές με χαμηλό επίπεδο δυσκολίας δημοφιλής είναι η διαδρομή μέχρι τη λίμνη Οκότο (το Μάτι), η οποία είναι και η λίμνη με το πιο χαμηλό υψόμετρο από την ομάδα των 16 Μπάντερισκι εζερά. Η διαδρομή πεζοπορίας περιλαμβάνει και επίσκεψη στο ρόμπολο Baykusheva mura, το οποίο είναι ηλικίας 1300 ετών. Η συνολική διάρκεια της διαδρομής είναι 1,5 – 2 ωρών.

Μέσης δυσκολίας διαδρομές είναι για παράδειγμα η πεζοπορία μέχρι τις λίμνες Οκότο, Ρίμπνο και Μουράτοβο από την ομάδα των Μπάντερισκι εζερά καθώς και αυτή μέχρι τη καλύβα Μπεζμπόγκ και την λίμνη Ποπόβο έζερο. Αυτές οι διαδρομές είναι διάρκειας 3-4 ωρών.

Οι τουρίστες που θέλουν να ανεβάσουν την αδρεναλίνη τους μπορούν να επιλέξουν πεζοπορία στο Μπάνσκο με την διαδρομή προς την κορυφή Βίχρεν και Κόντσετο ή τις λίμνες Βασιλάσκιτε εζερά – την καλύβα «Νταμιάνιτσα», ξεκινώντας από την καλύβα «Βίχρεν» ή την καλύβα «Μπεζμπόγκ».

Αρκεί να αναφέρουμε το Κόντσετο – ένα διάσελο με μήκος της κορυφογραμμής 400 μέτρων που σε κάποια σημεία το πλάτος του φτάνει μόλις 50 εκατοστά και με σχεδόν κάθετες πλαγιές των 400-500 μέτρων στα βορειοανατολικά.

Το 1963 τοποθετήθηκε βοηθητικό μεταλλικό σχοινί ενώ το 1969 στις νοτιοδυτικές πλαγιές διάνοιξε το μονοπάτι. Λένε ότι πριν το 1963 στα στενά σημεία οι ορειβάτες καβαλούσαν την κορυφογραμμή και περνούσαν μπουσουλώντας.

Για τους αλπινιστές η κορυφή Βίχρεν που βρίσκεται στο βόρειο μέρος είναι αγαπημένο μέρος για προπονήσεις. Σ’ αυτά τα μέρη του βουνού άλλωστε βρίσκονται και μερικοί από τους πιο δύσκολους τοίχους αναρρίχησης στην χώρα.

Οι ξεχωριστές λίμνες του Πιρίν

Όταν μιλάμε για πεζοπορία στο Μπάνσκο πρέπει να δώσουμε έμφαση στις λίμνες. Εκτός από την πανέμορφη θέα και την μοναδική γοητεία του βουνού για την «ξεχωριστή τους θέση» παίζει ρόλο και κάτι ακόμη.  Όλες οι λίμνες του βουνού βρίσκονται στο Εθνικό Δρυμό Πιρίν. Οι λίμνες αυτές είναι παγετώδεις, πάνω από 180 σε αριθμό και με συνολική επιφάνεια 18 000 στρεμμάτων!

Όλες αυτές οι λίμνες διαμορφώνουν μεγαλύτερες ή μικρότερες ομάδες – οι Μπάντερισκιτε εζερά είναι 16, οι Βασιλάσκιτε είναι 12, οι Ποπόβιτε είναι 11 κτλ. Υπάρχουν και μεμονωμένες λίμνες – για παράδειγμα Σαλζίτσα, Μάνενκο, Δισιλίσκο. Υπάρχουν και πολλές λίμνες δίχως όνομα.

Η λίμνη Γκόρνοτο Πολεζάνσκο έζερο βρίσκεται στο πιο ψηλό μέρος – σε 2710 μ. υψόμετρο. Η λίμνη Σούχοτο από την ομάδα των Μπρέζνισκιτε εζερά είναι στο πιο χαμηλό υψόμετρο – 1963 μ. Η πιο μεγάλη και βαθύτερη είναι η λίμνη Ποπόβοτο έζερο – η επιφάνειά του είναι 123.6 στρέμματα και το βάθος – 29,5 μέτρα.

Οι διαδρομές των οργανωνμένων πεζοποριών στο Μπάνσκο περιλαμβάνουν επίσκεψη διάφορων λιμνών – Τέβνο, Πρεβάλσκι, Ποπόβο έζερο, Γκολιάμο Βαλιάβισκο. Ενδιαφέρουν παρουσιάζουν και οι «Οτσίτε να Τοντόρκα» – Τοντόρινιτε εζερά οι οποίες βρίσκονται στην διαδρομή μεταξύ των καλυβών «Βίχρεν» και «Νταμιάνιτσα».

Το υψόμετρο της λίμνης Γκόρνοτο έζερο στην Τοντόρκα είναι 2536 μέτρα, είναι στρόγγυλη με μήκος 151 και πλάτος 124 μέτρων. Το βάθος της είναι κοντά στα 8 μέτρα. Η Ντόλνοτο Τοντόρινο έζερο είναι πιο μικρή.

Το ενδιαφέρον του τουριστών για τις λίμνες είναι τόσο μεγάλο που έχει δημιουργηθεί ξεχωριστή διαδρομή «των λιμνών». Η διαδρομή αυτή περιλαμβάνει 5 από τις Μπάντερισκιτε εζερά. Τις Μουράτοβο, Ρόμπνο, Ζάμπεσκο, Ντάλγκοτο και Οκότο.

Η διαδρομή είναι εύκολη, συνολικής διάρκειας γύρω στις 4 ώρες, με υψομετρική διαφορά 350-400 μέτρων. Η διαδρομή ξεκινά από την καλύβα «Βίχρεν», μέχρι την οποία φτάνει κανείς για 40 λεπτά με πούλμαν από το Μπάνσκο. Η διαδρομή περνάει από πλαγιές, ρυάκια, πεύκα νάνους, λιβάδια, λιθώνες και τα μονοπάτια είναι καλά σημαδεμένα.

Για την ομορφιά της θέας αξίζει να σημειωθεί η λίμνη Ρίμπνοτο έζερο. Από εδώ μπορεί να δει κανείς την κορυφή Βίχρεν με όλη της την λάμψη ενώ στα νερά της λίμνης αντικατοπτρίζονται οι σκιές των βράχων Ντόντσοβιτε καραούλι, Μπαντερίσκι τσουκάρ και της κορυφής Μουράτοβ βραχ.

Βόλτες στο Μπάνσκο

Αν ξεκινήσει κανείς τις βόλτες στο Μπάνσκο δεν υπάρχει σταματημός όλη την ημέρα και μια μέρα δεν θα του φτάσει για να απολαύσει τα διάφορα αξιοθέατα. Εδώ υπάρχουν μουσεία, γκαλερί, μοναδικά μνημεία αρχιτεκτονικής, αρχαιολογικοί χώροι που «μιλούν» για το τί έγινε πριν από πάνω από 3500 χρόνια, λαϊκές τέχνες, εξορμήσεις στην φύση με πικνίκ κλπ.

Εάν τύχει και βρεθείτε στο Μπάνσκο την εποχή που διεξάγονται κάποια από τα διάφορα διεθνή φεστιβάλ – όπερας, τζαζ, παραδοσιακών τραγουδιών, ποπ – μπορεί όλη την ημέρα να την περάσετε από την μία σκηνή στην άλλη.

Μία από τις πρώτες βόλτες στο Μπάνσκο που κάνουν οι επισκέπτες του είναι με το 8θέσιο τελεφερίκ από το οποίο η θέα θα την θυμάστε για όλη σας την ζωή. Το τελεφερίκ λειτουργεί και τον χειμώνα και το καλοκαίρι και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στην χώρα με το μήκος των 6233 μέτρων.

Η αύξηση του υψομέτρου είναι 597 μέτρα: ο αρχικός σταθμός βρίσκεται στο Μπάνσκο στα 998 μέτρα ενώ το τέρμα βρίσκεται στα λιβάδια της Μπάντερισκα πολιάνα με υψόμετρο 1595 μέτρων. Η διαδρομή διαρκεί 25 λεπτά.

Στα λιβάδια της Μπάντερισκα πολιάνα το καλοκαίρι οι τουρίστες θα βρουν έναν οργανωμένο πολυχώρο ψυχαγωγίας: με την μεγαλύτερη στην Ευρώπη νεροτσουλήθρα – 400 μέτρων, σκοπευτήριο, μίνι γκολφ, ποδοσφαιράκια, μίνι ποδόσφαιρο, παιδικές χαρές και χώρους αναψυχής.

Μία από τις ενδιαφέρουσες βόλτες στο Μπάνσκο είναι το πικνίκ γύρω από την πόλη. Σε όμορφα λιβάδια με ρυάκια σε πιτσιλωτή σκιά δίπλα από την πόλη οι επισκέπτες της μπορούν να δοκιμάσουν την ξεχωριστή ντόπια κουζίνα, κρασί και ρακί από τα κελάρια του Μπάνσκο, να απολαύσουν την παραδοσιακή μουσική του τόπου με τραγούδια και χορούς και θεατρική αναπαράσταση των εθίμων. Κορυφή αυτών των δραστηριοτήτων στο Μπάνσκο αποτελεί η περιήγηση με άμαξες στα μονοπάτια των ανταρτών στο Πιρίν.

Στο Μπάνσκο μπορεί κανείς να κάνει την βόλτα του και με ποδήλατο – όχι μόνο μέσα στην πόλη αλλά και στο ποδηλατόδρομο μέχρι το συγκρότημα «Αγίου Νικολάου» ο οποίος έχει μήκος 2250 μέτρα. Οι βόλτες αυτές μπορούν να συνδυαστούν με μπάρμπεκιου στην φύση.

Τί να πρωτοεπισκεφτείτε;

Στο Μπάνσκο υπάρχουν πάρα πολλά μέρη και αξιοθέατα που δεν μπορεί να δει κανείς αλλού. Εύκολο είναι να χαθείς μέσα στα 140 μνημεία πολιτισμού στην πόλη και τα περίχωρά της.

Όλα μαρτυρούν για την ζωή ξεχωριστών προσωπικοτήτων που έμειναν στην ιστορία της Βουλγαρίας, για σημαντικά γεγονότα και για τον μοναδικό τρόπο ζωής, τον πολιτισμό, την τέχνη και για ολόκληρες περασμένες εποχές. Όλα αξίζουν να τα δει κανείς – τί να πρωτοεπισκεφτείτε;

Στις οργανωμένες τουριστικές διαδρομές στο Μπάνσκο οπωσδήποτε περιλαμβάνεται περιήγηση στα μουσεία με ξεναγό.

Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον προς τους Παΐσιϊ, Νεόφυτ Ρίλσκι, Βαπτσάροβ. Είναι συναρπαστικό να «ρίξεις μια ματιά» στην ζωή αυτών των εξεχόντων Βουλγάρων.

Τα μουσεία του Νεόφυτ Ρίλσκι και του Νικόλα Βαπτσάροβ βρίσκονται στις οικίες όπου γεννήθηκαν. Για τον Παΐσιϊ Χιλεντάρσκι φτιάχτηκε μνημείο – καινούργιο κτίριο που άνοιξε το 2008 και το οποίο ανεγέρθη στον τόπου στον οποίο βρισκόταν το πατρικό του.

Στην οικία αυτή μπορείτε να δείτε το κελί στο οποίο αυτός έγραψε την «Ιστόρια Σλαβιανομπάλγκαρσκα» και από το οποίο στην ουσία ξεκινά η Εθνική Αναγέννηση της Βουλγαρίας – το κελί είναι διαμορφωμένο ακριβώς όπως ήταν το πραγματικό κελί στη Μονή Χιλανδαρίου.

Εδώ βρίσκεται και ακριβές αντίγραφο του παρεκκλησίου μέσα στο οποίο ο μοναχός Παΐσιος έμπαινε για να ζητήσει την Θεία βοήθεια για την δημιουργία αυτού του σημαντικού για τους Βούλγαρους βιβλίου.

Στο πατρικό του Νεόφυτ Ρίλσκι υπάρχει μία έκθεση με έγγραφα τα οποία μαρτυρούν για την μορφωτική δράση του – τη «Γραμματική της Βουλγαρικής γλώσσας», κομμάτια του Ελληνοβουλγαρικού λεξικού, αλληλοδιδακτικούς πίνακες, δικά του προσωπικά βιβλία.

Η οικία του μεγάλου ποιητή Βαπτσάροβ «μας λέει» για αυτόν με έναν σύγχρονο τρόπο – βιντεοταινίες, ειδικό φως, ήχο – όλα αυτά έργο του διάσημου σκηνοθέτη Βάλο Ράντεβ.

Οι επισκέπτες του Μπάνσκο εντυπωσιάζονται πολύ και από την οικία Βελιάνοβατα κάστα η οποία μας δείχνει τον τότε τρόπο οικοδομής, τον τρόπο ζωής και τις αξίες πού είχαν οι άνθρωποι της περιοχής την περίοδο της Αναγέννησης. Το ίδιο και στην οικία Ραντάνοβατα κάστα στην οποία υπάρχει συλλογή τοπικών αρχαιολογικών ευρημάτων από την εποχή των Θρακών, την Αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα, καθώς και πλούσια λαογραφική έκθεση.