Η Βουλγαρία είναι ευλογημένη με πολλούς υπέροχους εκκλησιαστικούς ναούς και μοναστήρια, χτισμένα από ταλαντούχους μάστορες με μεγάλη αγάπη και υπομονή. Ωστόσο, υπάρχει μια εκκλησία που πρέπει να επισκεφθείτε αν είστε κοντά στο Μπάνσκο.

Η εκκλησία ονομάζεται «Αγία Τριάδα», και η ιστορία της είναι απίστευτη επειδή έχει τα πάντα – αγάπη, μίσος, λαχτάρα, δύναμη, ελεύθερο πνεύμα, πόνο, υπομονή και πάνω απ ‘όλα πίστη.

Ιστορία

Για να πούμε την ιστορία της εκκλησίας «Αγία Τριάδα» στο Μπάνσκο θα επιστρέψουμε στο 1810. Εκείνη την εποχή, το Μπάνσκο είναι μια πόλη στην ακμή της, πολλοί κάτοικοι του Μπάνσκο έχουν πλουτίσει από το εμπόριο, έχουν ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο και έχουν επιστρέψει στην πόλη τους με μια ευρύτερη κοσμοαντίληψη, με χρήματα στο πορτοφόλι και με ένα όνειρο στην καρδιά τους – να έχουν έναν ναό ευρύχωρο και μεγάλο, όπως είναι οι ναοί σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο.

Και έτσι, μαζεύονται οι προύχοντες της πόλης με επικεφαλής τον Παππού Λάζκο (Λάζαρ Γκέρμαν), ο οποίος εκείνη την εποχή ήταν δήμαρχος της πόλης και αποφασίζουν να χτίσουν μια εκκλησία στην καρδιά του Μπάνσκο.

Όχι ότι δεν υπήρχε εκκλησία στο Μπάνσκο. Υπήρχε, αλλά ήταν πολύ μικρή και ήταν έξω από την πόλη, και οι κάτοικοι του Μπάνσκο λαχταρούσαν μια εκκλησία, που να υψώνεται σε περίοπτη θέση.

Το οικόπεδο το δωρίζει ο παππούς Λάζκο, ο οποίος είχε έναν κήπο ακριβώς στο κέντρο της πόλης και όλοι οι κάτοικοι του Μπάνσκο (φτωχοί και πλούσιοι) δώρισαν όσο χρήματα μπορούσαν για να ξεκινήσει η κατασκευή.

270 οικογένειες από το Μπάνσκο είχαν δωρίσει χρήματα για το κτίσιμο, αλλά όλα μόλις τώρα ξεκινούσαν

Σύμφωνα με τον τουρκικό νόμο, μια εκκλησία μπορούσε να χτιστεί μόνο σε μέρος όπου υπήρχε εκκλησιαστικό κτίριο. Για να ξεπεράσει αυτό το εμπόδιο, ο παππούς Λάζκο χρησιμοποίησε μια μικρή πονηριά. Μαζί με λίγους συντρόφους του μπήκε στο μέρος του μελλοντικού κτιρίου και έθαψε μια μικρή εικόνα και μερικά εκκλησιαστικά κειμήλια. Στη συνέχεια, ζήτησε από μία από τις ηλικιωμένες γυναίκες στο Μπάνσκο να «ονειρευτεί ένα προφητικό όνειρο» και έτσι να ανακαλύψουν τα χριστιανικά κειμήλια για να ξεκινήσουν την κατασκευή.

Πιστεύετε ότι έτσι τέλειωσαν όλα; Όχι, υπήρχαν πολλά εμπόδια που έπρεπε να ξεπεράσουν οι κάτοικοι του Μπάνσκο για να εκπληρώσουν το όνειρό τους για μια εκκλησία.

Το δεύτερο βήμα για την πραγματοποίηση του ονείρου τους ήταν να αποκτήσουν ένα διάταγμα, που να τους επιτρέψει να ξεκινήσουν την κατασκευή, αφού εκείνη τη στιγμή χωρίς άδεια από τον σουλτάνο, κανείς δεν είχε δικαιώμα να χτίζει ναούς. Οι κάτοικοι του Μπάνσκο έστειλαν αιτήματα, περίμεναν, περίμεναν, αλλά απάντηση δεν ερχόταν. Μέχρι που μία μέρα άκουσαν ότι στον διοικητή της Θεσσαλονίκης γεννήθηκε ο πρωτογενής γιος του.

Ο παππούς Λάζκο και οι βοηθοί του δεν έχασαν ούτε μια στιγμή, και αμέσως προετοίμαζαν πλούσια δώρα για τον κληρονόμο, ένα πουγκί με χρυσές λίρες για τον διοικητή και πήγαν στη Θεσσαλονίκη.

Πήγαν τα δώρα, υποκλίθηκαν και ζήτησαν από τον διοικητή να τους επιτρέψει να χτίσουν την εκκλησία και ξανά άρχισαν να περιμένουν. Εντυπωσιασμένος από τα δώρα και το σεβασμό που έδιξαν οι κάτοικοι του Μπάνσκο στην οικογένειά του, ο σημαίνων Τούρκος πήρε προφανώς τα πράγματα κατάκαρδα, γιατί σύντομα στο Μπάνσκο έλαβαν το «ιραδέ» (άδεια του Σουλτάνου) που επέτρεπε την κατασκευή της εκκλησίας.

Όλα ήταν θα θαυμάσια, αν η ιστορία τελείωνε μέχρι εδώ, και οι κάτοικοι του Μπάνσκο χωρίς πρόβλημα έχτιζαν τον ναό τους, αλλά όχι … Στο ιραδέ που έλαβαν, οι τουρκικές αρχές είχαν καθορίσει τις διαστάσεις στις οποίες έπρεπε να ανεγερθεί η εκκλησία και οι διαστάσεις αυτές ήταν πολύ μικρές.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κάτοικοι της πόλης έπρεπε να χρησιμοποιήσουν και άλλη μία πονηριά για να παρακάμψουν τους κανονισμούς. Συγκεντρώθηκαν και αποφάσισαν να περιβάλουν το έδαφος με ψηλούς πέτρινους τοίχους που θα εμπόδιζαν τους Τούρκους να δουν τι συνέβαινε κατά την ανασκαφή. Μόλις το έκαναν, αρκετές διαδοχικές νύχτες κάποιος έμπαινε και μετακινούσε τα παλούκια που σημάδευαν τις διαστάσεις της εκκλησίας για να κάνουν την έκταση της μεγαλύτερη. Έτσι σιγά – σιγά ο παππούς Λάζκο και οι φίλοι του κατάφεραν να επεκτείνουν την έκταση του ναού και να πετύχουν τον σκοπό τους.

Το μόνο που έμενε τώρα ήταν να αρχίσουν γρήγορα το χτίσιμο της εκκλησίας, ενώ ακόμα οι Τούρκοι δεν τους είχαν καταλάβει.

Η κατασκευή της εκκλησίας ξεκίνησε το 1833 και όλοι οι κάτοικοι συμμέτειχαν – οι φτωχοί με εργασία, οι πλούσιοι με χρήματα. Τα κάρα έφερναν υλικά όλο το εικοσιτετράωρο, οι άνθρωποι εργάζονταν σε βάρδιες, μόνο και μόνο να τελειώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Το 1834 παρά τις προσπάθειες όλων, τα χρήματα άρχισαν να τελειώνουν και η κατασκευή της εκκλησίας σταμάτησε. Αυτό έκανε τον παππού Λάζκο να λάβει ακραία μέτρα πηγαίνοντας στο Νευροκόπι και ζητώντας 300 000 γρόσια από τον Μεχμέτ Μπέι (που τον ονόμαζαν επίσης Αλτάν Μπέι λόγω του πλούτου του).

Δυστυχώς, σύντομα αφού πήρε τα χρήματα και η κατασκευή της εκκλησίας «Αγία Τριάδα» ξεκίνησε ξανά, ο παππούς Λάζκο συνελήφθη εξαιτίας μιάς ανώνυμης καταγγελίας εναντίον του και κανείς δεν άκουσε τίποτα γι ‘αυτόν.

Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την κράτηση του Λάζαρ Γκέρμαν. Σύμφωνα με μία εκδοχή, ο Μεχμέτ Μπέι καταλάβε για το τι ακριβώς έδωσε τα χρήματά του και διέταξε να πετάξουν τον παππού Λάζκο στη φυλακή όπου και πέθανε. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, μια ανώνυμη καταγγελία που αφορούσε την κατασκευή της εκκλησίας προκάλεσε μια επιθεώρηση η οποία διαπίστωσε ότι ο Λάζαρ Γκέρμαν είχε πάρει χρήματα από τον Αλτάν Μπέι. Αυτό εξόργισε τις τουρκικές αρχές και ο παππούς Λάζκο ρίχτηκε στη φυλακή, βασανίστηκε και λίγο αργότερα πέθανε και ο Μεχμέτ Μπέι ήταν πολύ ντροπιασμένος επειδή δώρισε χρήματα για να χτίστει μία βουλγάρικη εκκλησία στο Μπάνσκο.

Μετά τη σύλληψη του παππού Λάζκο οι Τούρκοι ήταν τόσο θυμωμένοι που αμέσως διέταξαν να κατεδαφίσουν την εκκλησία. Και αυτό θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα αν δεν ήταν η τελευταία διορατική κίνηση του Λάζαρ Γκέρμαν, ο οποίος γνωρίζοντας τον τουρκικό χαρακτήρα διέταξε να χαράξουν στην είσοδο του ναού εκτός χριστιανικό σταυρό και μια τουρκική ημισέληνο. Αυτό πραγματικά έσωσε την εκκλησία, επειδή μόλις είδαν την ημισέληνο οι Τούρκοι δεν τόλμησαν να πειράξουν τον ναό και οι κάτοικοι του Μπάνσκο τελείωσαν την κατασκευή.

Μετά από τις μεγάλες περιπέτειες, τελικά, το 1835 η εκκλησία «Αγία Τριάδα» άνοιξε πόρτες για τους πρώτους προσκυνητές της. 15 χρόνια αργότερα, ο λαός του Μπάνσκο άρχισε να κτίζει τον πύργο και το 1855 οι αδελφοί Βελεγκάνοβι φτιάχνουν 4 καμπάνες για τον πύργο.

Αρχιτεκτονική και εσωτερικό

Η εκκλησία «Αγία Τριάδα» είναι τρίκλητο κτίριο χωρίς τρούλο και μαζί με τον πύργο, τους ανοιχτούς χώρους και τον ψηλό πέτρινο τοίχο αποτελούν ένα εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό συγκρότημα.

Είναι ενδιαφέρον ότι, παρά το εντυπωσιακό πραγματικό μέγεθος του ναού – μήκος 44 μέτρων, πλάτος 24 μέτρων και ύψος της αψίδας 20 μέτρων, ο ναός είναι χτισμένος έτσι ώστε να μπορεί να εξαπατήσει το μάτι και να φαίνεται μικρότερος.

Η εξωτερική τοιχοποία είναι πέτρινη με πάχος των τοίχων 1,10 μέτρων και η οροφή στέκεται σε 12 στήλες που πιθανότατα συμβολίζουν τους μαθητές του Χριστού. Οι θόλοι των πορτών και τα παράθυρα είναι κατασκευασμένα από λαξευτούς λίθους, και οι τοίχοι είναι κατασκευασμένοι από λευκά μαρμάρινα μπλοκ.

Το πρώτο πράγμα που κάνει εντύπωση μόλις μπείτε στην εκκλησία είναι οι μοναδικές τοιχογραφίες που λένε τις ιστορίες τους. Το ταβάνι του ναού, έργο του Βελιάν Όγκνεβ (ζωγράφος από τη Σχολή Καλών Τεχνών στο χωριό Ντέμπαρσκο), είναι ζωγραφισμένο ως ένα έναστρο ουρανό με αγγελούς για να μας φροντίζουν και να μας προσέχουν.

Ο Βελιάν Όγκνεβ έχει κάνει το μοναδικό σκαλισμένο τέμπλο και τα διακοσμητικά στοιχεία της εκκλησίας και οι εικόνες του τέμπλου είναι κατασκευασμένες από τους Ντιμίταρ και Σιμεόν Μολέροβι, ο πατέρας τους οποίους ήταν ο ιδρυτής της Σχολής Καλών Τεχνών του Μπάνσκο.

Εξαιρετική εντύπωση κάνει και ο άμβωνας, που έχει ζωγραφιστεί με στυλιζαρισμένα σχέδια, και στον οποίο οδηγεί μια σπειροειδή σκάλα.

Η εκκλησία έχει τρεις εισόδους, η εικόνα της Αγίας Τριάδας είναι ζωγραφισμένη πάνω από την κύρια είσοδο και λίγο μακριά της μπορείτε να δείτε τα τουρκικά σύμβολα (ημισέληνοι) που έσωσαν τον ναό από την καταστροφή.

Όπως αναφέρθηκε λίγο νωρίτερα, λίγα χρόνια μετά την ανέγερση της Ορθοδόξης Εκκλησίας, οι κάτοικοι του Μπάνσκο έκτισαν έναν πύργο που σήμερα είναι ένα από τα σύμβολα της πόλης.

Ο πύργος υψώνεται σε 30 μέτρα και είναι ένα τετράπλευρο κτίριο με τέσσερις ανοιχτές καμάρες στην κορυφή. Κάτω από τον θόλο κρέμονται οι τέσσερις καμπάνες, οι οποίες είναι έργων των αδελφών Βελεγκάνοβι και έχουν και πάλι τα τουρκικά σύμβολα έτσι ώστε να μην τις κατεβάσουν οι Τούρκοι.

Στον πύργο υπάρχει ένα ρολόι έργου του διάσημου τεχνίτη Τόντορ Χατζί Ραντόνοβ, ο οποίος δείχνει ακόμα και σήμερα την ώρα στους κατοίκους του Μπάνσκο και στους επισκέπτες της πόλης.

Χρήσιμες πληροφορίες

Η εκκλησία «Αγία Τριάδα» βρίσκεται στην καρδιά της πόλης και είναι ένα από τα σύμβολά της.

Το συγκρότημα του ναού (η εκκλησία, ο πύργος και οι ψηλοί τοίχοι) χαρακτηρίζονται αρχιτεκτονικό και κατασκευαστικό μνημείο εθνικής σημασίας.

Το συγκρότημα είναι ανοικτό κάθε μέρα από τις 8:00 έως τις 18:00.

Πώς θα φτάσετε εκεί;

Η εκκλησία βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα του Μπάνσκο και δεν μπορείτε να την χάσετε, αλλά αν εμπιστεύεστε περισσότερο στην πλοήγηση, μπορείτε να εισάγετε τη διεύθυνση: Πλατεία «Vazrazhdane».

Αν είστε πελάτες του Λάκι Μπάνσκο για να φτάσετε στον ναό με το αυτοκίνητο, θα χρειαστείτε μόνο έξι λεπτά, και αν αποφασίσετε να περπατήσετε – 15 λεπτά (ή πρέπει να περάσετε περίπου 1,2 χιλιόμετρα από το ξενοδοχείο μέχρι το ναό).

Γιατί να επισκεφθείτε την εκκλησία «Αγία Τριάδα;

Υπάρχουν πολλοί ναοί στη Βουλγαρία και όλοι έχουν ενδιαφέρουσα ιστορία και αρχιτεκτονική, αλλά η «Αγία Τριάδα» είναι μια εκκλησία που ενσωματώνει τα όνειρα και τις επιθυμίες μιας ολόκληρης πόλης. Η λαχτάρα για όλους τους κατοίκους του Μπάνσκο να έχουν τη δική τους θέση για να προσευχηθούν, επέτρεψε να ξεπεραστούν όλα τα εμπόδια και να οικοδομηθεί η εκκλησία τους στο κέντρο της πόλης. Τους έδωσε την δυνατότητα να κτίσουν την εκκλησία όπως την έβλεπαν και στα όνειρά τους.

Όποιος επισκέπτεται το Μπάνσκο πρέπει απαραίτητα να αφιερώσει χρόνο για να πάει στην εκκλησία, γιατί η Εκκλησία «Αγία Τριάδα» είναι ένας από τους μεγαλύτερους βουλγαρικούς ιερούς τόπους που έδωσαν, έχουν δώσει και θα δίνουν ελπίδα σε όλους μας.