Πριν από μερικά χρόνια, στην τοποθεσία «Άγιος Νικόλαος», που βρίσκεται ανάμεσα στο Μπάνσκο και το Ντομπρίνιστε, οι αρχαιολόγοι κάνουν μία από τις πιο απροσδόκητες και μυστηριώδεις ανακαλύψεις – την Ανώνυμη πόλη.

Η αρχή

Η τοποθεσία «Άγιος Νικόλαος» έχει λατρευτεί εδώ και πολύ καιρό από τους κατοίκους του Μπάνσκο και του Ντομπρίνιστε. Είναι επίσης ένα αγαπημένο μέρος για περιπάτους των ντόπιων και των επισκεπτών των δύο γειτονικών πόλεων, καθώς αποκαλύπτει απίστευτα όμορφη θέα.

Για αυτό, το 2003 οι κάτοικοι του Μπάνσκο μαζί με τους ανθρώπους από το Ντομπρίνιστε αποφασίζουν να αναστηλώσουν το παλιό παρεκκλήσι «Άγιος Νικόλαος» που βρισκόταν πριν από χρόνια στην κορυφή του λόφου.

Το αποφάσισαν, συγκέντρωσαν χρήματα για την αναστήλωση του ναού και άρχισαν να καθαρίζουν το έδαφος.

Αλλά στα πρώτα λεπτά του καθαρισμού του εδάφους, κάτι απροσδόκητο συνέβη. Οι αξίνες των ανθρώπων που καθάριζαν το έδαφος πέφτουν πάνω στα θεμέλια ενός παλαιού κτιρίου.

Η έκπληξη από την ανακάλυψη αυτή ήταν πολύ μεγάλη, αφού κανείς δεν φανταζόταν ότι σε αυτόν τον τόπο κάποτε υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα, πόσο μάλλον μόνιμη εγκατάσταση. Αλλά τα θεμέλια του κτιρίου ήταν εκεί μπροστά στα μάτια όλων, και αυτό σήμαινε ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια τους, κρατά μυστικό που θέλει να τους το αποκαλύψει.

Έτσι, χάρη στην τύχη στο φως βγαίνει μια ολόκληρη πόλη, η οποία σήμερα είναι γνωστή με το όνομα «ΗΑνώνυμη πόλη».

Πρώτες ανασκαφές

Μετά από την τυχαία (και εκπληκτική) ανακάλυψη, μια ομάδα αρχαιολόγων, με επικεφαλής τον αρχαιολόγο και επιμελητή στο Μουσειακό συγκρότημα Μπάνσκο Βλαντιμίρ Μπαριάκοφ,αρχίζουν να αποκαλύπτουν τα θεμέλια του κτιρίου που αποδεικνύεται ότι είναι μια παλαιοχριστιανική βασιλική του IV αιώνα.

Ο χριστιανικός ναός ανήκει στις παλαιοχριστιανικές μονόκλιτες εκκλησίες και βάσει των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών του, οι εμπειρογνώμονες τον χρονολογούν στις αρχές του IV και στις αρχές του V αιώνα.

Αλλά οι εκπλήξεις δεν τελειώνουν εδώ. Δίπλα στην εκκλησία αποκαλύφθηκε επίσης μια νεκρόπολη με 28 τάφους, στους οποίους δυστυχώς δεν βρέθηκαν κτερίσματα, σχέδια ή άλλα έγγραφα για να βοηθήσουν με κάποιον τρόπο τους αρχαιολόγους στην έρευνά τους.

Η έλλειψη πληροφοριών είναι ανησυχητική, αλλά ένα πράγμα καταπλήσσει όλους και αυτό είναι το μέγεθος των σκελετών που ανακαλύφθηκαν στην νεκρόπολη. Οι σκελετοί είχαν ύψος μεταξύ 1,80 και 2,00 μέτρων, που για την εποχή που ζούσαν ήταν κάτι τεράστιο.

Με βάση τα στοιχεία για το μέσο ύψος των ανθρώπων που έζησαν πριν από πολλά χρόνια, και βάση τα ιστορικά δεδομένα, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι σκελετοί είναι άνθρωποι από τη θρακική φυλή Ντάι, για την οποία είναι γνωστό ότι κατοίκησε αυτά τα εδάφη και η οποία είχε τεράστιο ύψος σε σχέση με τα πρότυπα εκείνης της εποχής.

Οι ειδικοί αναφέρουν επίσης τα κείμενα του Ομήρου, που δείχνουν πως οι Έλληνες προσέλκυσαν ως συμμάχους τις θρακικές φυλές που κατοικούσαν τα μέρη μας. Τα κείμενα του Ομήρουαναφέρουν έναν βασιλιά με τεράστιο ύψος που έφτασε σε ένα άσπρο άλογο. Ο Θρακικός έφερε μαζί του πολεμιστές, οι οποίοι ήταν επίσης πολύ ψηλοί και δυνατοί.

Διακοπή των ανασκαφών

Παρά τις μοναδικές ανακαλύψεις, οι ανασκαφές της περιοχής σταματούν επειδή ούτε στην βασιλική ούτε στην νεκρόπολη βρέθηκαν αντικείμενα που να δείχνουν ότι υπήρχε κάτι περισσότερο σε αυτό το μέρος. Δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι υπήρξε ποτέ φρούριο, πόλη ή οποιαδήποτε άλλη μορφή μόνιμης εγκατάστασης στο λόφο.

Η ανακάλυψη

Ο μόνος που δεν είχε εγκαταλείψει την ιδέα ότι ίσως το έδαφος κάτω από το λόφο κρύβει πολλά μυστικά ήταν ο Βλαντιμίρ Μπαριάκοφ ο οποίος συνέχισε τις μελέτες του. Παρακολουθούσε την δραστηριότητα των αρχαιοκάπηλων που δεν σταματούσαν να γυρνούν την περιοχή, ελπίζοντας να βρουν κάτι, που σημαίνει ότι είχαν κάποια στοιχεία, ή τουλάχιστον υποθέσεις για το τι βρίσκεται κάτω από τα στρώματα της γης.

Ως εκ τούτου, ο αρχαιολόγος ποτέ δεν σταμάτησε να προσπαθεί και το 2007 έπεισε τον δήμο του Μπάνσκονα χρηματοδοτήσει τις ανασκαφές. Και τότε έγινε το θαύμα …

Από με τις πρώτες κασμαδιές της Ανώνυμης πόλης στο Μπάνσκο μπροστά στα μάτια των αρχαιολόγων και των εργαζομένων αρχίζουν να εμφανίζονται περιγράμματα τείχων, σπιτιών, δρόμων, αποθηκών και τα κεραμικά αντικείμενα ήταν τόσο πολλά που κάποια από τα κομμάτια που βρέθηκαν χρησιμοποιήθηκαν για την αναστήλωση τοίχων.

Στρώμα μετά το στρώμα, η πόλη που δεν έχει όνομα άρχισε να αποκαλύπτει τα μυστικά της.

Αποδείχθηκε ότι αυτό το μέρος ήταν γεμάτο ζωή περισσότερα από 3500 χρόνια, κάτι που είναι μια καταπληκτική ανακάλυψη, όχι μόνο για τη χώρα μας, αλλά και για την Ευρώπη και τα πολιτιστικά στρώματα που οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ήταν από το 3000 έως το 2000 π.Χ. μέχρι τον ύστερο Μεσαίωνα (XVII αιώνα).

Κάθε στρώμα που αποκάλυπταν οι αρχαιολόγοι έλεγε την ιστορία του. Αποκαλύφθηκε το περίγραμμα μιας πόλης 25 στρεμμάτων. Η πόλη βρισκόταν σε μια βολική στρατηγική θέση από την οποία υπήρχε καλή ορατότητα της περιοχής, και επίσης προστατευόταν από ψηλά βράχια, καθώς όπου χρειάστηκε είχαν ανεγερθεί ψηλά, πέτρινα τείχη προστασίας για την άμυνα και την προστασία του πληθυσμού.

Τα τείχη ήταν κατασκευασμένα από κομμένες πέτρες, κολλημένες με κονίαμα και σπασμένα τούβλα. Η εσωτερική πόλη, μια περιοχή 5 στρεμμάτων, επίσης περιβάλλονταν από διπλά τοιχώματα και πύργους στις κύριες πύλες. Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στο κέντρο της πόλης ανακαλύφθηκε και μια δεύτερη παλαιοχριστιανική εκκλησία, αλλά δεν έχει ακόμη ερευνηθεί εντελώς.

Σε ένα από τα ανώτερα στρώματα οι ειδικοί βρήκαν στοιχεία για πυρκαγιά, που τους οδηγεί να πιστεύουν ότι η Ανώνυμη πόλη στο Μπάνσκο υπέστη μια μεγάλη καταστροφή από την πυρκαγιά για την οποία κανείς δεν μπορεί να πει αν συνέβη από ατύχημα ή επίθεση από εχθρικές δυνάμεις.

Για μερικές εποχές η ομάδα του Βλαντιμίρ Μπαριάκοφ ανασκαφεί μία έκταση 600 τετραγωνικών μέτρων καθώς εκτός από τα ερείπια των τειχών, ναών και των σπιτιών έχουν βρεθεί πολλά χάλκινα κοσμήματα, όπως βραχιόλια, καρφίτσες, κουμπιά, πόρπες, και ένα μοναδικό δαχτυλίδι με δύο φιγούρες και κομμάτι μιας αρχαίας πλάκας ενός θρακικού αναβάτη. Κάνουν εντύπωση και οι πάνω από 50 πίθοι που βρέθηκαν, και αποδεικνύουν  ότι υπήρχε αναπτυγμένο εμπόριο και παραγωγή διάφορων γεωργικών προϊόντων.

Ενδιαφέρον είναι ο τεράστιος αριθμός νομισμάτων που βρέθηκαν στην Ανώνυμη πόλη στο Μπάνσκο. Τα νομίσματα είναι πάνω από 200 και προέρχονται από διαφορετικές χρονικές περιόδους (από τον ΙΙΙ έως τον XVII αιώνα), που δείχνει ότι η πόλη κατοικούταν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει μεγάλο αριθμό γυάλινων αντικειμένων, γεγονός που υποδηλώνει έντονα ότι ο οικισμός δεν ήταν μόνο μεγάλος αλλά και πλούσιος. Σε εκείνους τους μακρινούς χρόνους το γυαλί ήταν πολύ ακριβό και πολύτιμο, και μόνο πλούσιοι άνθρωποι θα μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να έχουν τόσα πολλά υαλικά, που βρέθηκαν στην πόλη.

Ένα από τα μεγάλα μυστήρια που αντιμετωπίζουν οι αρχαιολόγοι είναι το ιερό στο ανατολικό τμήμα της περιοχής. Το ιερό βρίσκεται σε ένα βράχο και μπορείτε να φτάσετε εκεί ανεβαίνοντας τα πέτρινα σκαλοπάτια χαραγμένα στους κατακόρυφους βράχους. Στο δρόμο προς το ιερό, καθώς και στο βράχο που χτίστηκε βρέθηκαν δύο πρόσωπα σκαλισμένα στον βράχο, για τα οποία οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμα καμία απάντηση ως προς το ποιοι είναι οι άνθρωποι ή οι θεοί που απεικονίζουν.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το ιερό είναι θρακικό, εξάλλου κοντά στο ιερό ανακαλύφθηκαν και οι τάφοι των «υψηλών» ανθρώπων από τη θρακική φυλή Ντάι.

Υπάρχουν πολλά άλλα μυστικά που κρατά η πόλη χωρίς όνομα και που ελπίζουμε ότι θα τα αποκαλύψει στα επόμενα χρόνια, αλλά και αυτό που έχει αποκαλυφθεί μέχρι τώρα είναι κάτι εξαιρετικό και μοναδικό.

Αλλά το μεγαλύτερο μυστήριο είναι το όνομα της πόλης! Ούτε στις ανασκαφές ούτε στα έγγραφα, στους μύθους ή στους θρύλους αναφέρεται το όνομα αυτού του μεγάλου και πλούσιου οικισμού, το οποίο είναι πραγματικά αρκετά μυστηριώδες. Οι αρχαιολόγοι ελπίζουν να βρουν κάποιες επιγραφές για να ρίξουν φως στο θέμα και επιτέλους το όνομα της πόλης να γίνει σαφές.

Αλλά μέχρι τότε όλοι θα αποκαλούμε την αρχαία πόλη«Η Ανώνυμη πόλη».

Τι σας περιμένει εάν αποφασίσετε να επισκεφθείτε το φρούριο ενώ βρίσκεστε σε διακοπές στο Μπάνσκο;

Ακόμα οι έρευνες της Ανώνυμης Πόλης του Μπάνσκο είναι στην αρχή και δεν υπάρχουν πολλές τοποθεσίες που έχουν αποκαλυπτεί πλήρως και μπορείτε να δείτε, αλλά υπάρχουν πολλά δωμάτια, τα ερείπια από τα οποία μπορείτε να δείτε καθώς μπορείτε να επισκεφθείτε και τον ανακαινισμένο ναό «Άγιος Νικολάος».

Πώς θα φτάσετε στην αρχαία πόλη;

Η Ανώνυμη πόλη βρίσκεται σε ένα φυσικό λόφο στους πρόποδες του Βόρειου Πιρίν στην περιοχή «Άγιος Νικόλαος», 4χλμ. από το Μπάνσκο. Η ακριβής της θέση είναι με συντεταγμένες GPS: 41 ° 48’42” βόρειο γεωγραφικό πλάτος και 23 ° 31’54” ανατολικό γεωγραφικό μήκος.

Μπορείτε να φτάσετε εκεί σχετικά εύκολα, ακόμα και αν δεν χρησιμοποιείτε σύστημα GPS. Μόλις βγείτεαπό το Μπάνσκο και κατευθυνθείτε προς το Ντομπρίνιστε, στα περίπου 1,8 χλμ. θα δείτε πινακίδα που δείχνει ότι πρέπει να στρίψετε από τον κεντρικό δρόμο και να φτάσετε στο αξιοθέατο. Κοιτάξτε πιο προσεκτικά, καθώς η πινακίδα από την μεριά του Μπάνσκοδεν είναι πολύ ευανάγνωστη και μπορείτε να παραλείψετε τη στροφή.

Υπάρχουν δύο δρόμοι που μπορούν να σας οδηγήσουν στην πόλη. Και οι δύο δρόμοι είναι χωματόδρομοι, αλλά μπορείτε να περάσετε με αυτοκίνητο. Δίπλα στον πρώτο δρόμο υπάρχει παράλληλα και ένα ποδηλατόδρομο, και αν πάρετε αυτόν τον δρόμο, θα φτάσετε σε ένα μέρος όπου θα πρέπει να αφήσετε το αυτοκίνητο και να συνεχίσετε με τα πόδια μέχρι το φρούριο.

Αν επιλέξετε τον δεύτερο δρόμο, θα φτάσετε στις υπώρειες της Ανώνυμης πόλης.

Όποιο δρόμο και να πάρετε, θα φτάσετε σε ένα ξύλινο κιόσκι από το οποίο το μονοπάτι οδηγεί στο ίδιο το φρούριο. Από το κιόσκι θα πρέπει να φτάσετε με τα πόδια μέχρι το φρούριο, αλλά μην τρομάζετε. Ο δρόμος προς τα πάνω είναι περίπου 20 λεπτά, αλλά είναι αρκετά απότομος, γι ‘αυτό καλό είναι να έχετε κατάλληλα παπούτσια για αναρρίχηση.

Στο δρόμο για τον αρχαίο οικισμό υπάρχουν αρκετές ξεχωριστές θέσεις ανάπαυσης, όπου μπορείτε να χαλαρώσετε και να απολαύσετε την υπέροχη θέα που αποκαλύπτει ο λόφος.