Το Μπάνσκο δεν είναι μεγάλη πόλη, αλλά είναι συμπαγής. Τους τουρίστες, ωστόσο, τους περιμένουν τόσα πολλά αξιοθέατα στο Μπάνσκο, που μία μέρα δεν είναι καθόλου αρκετή, για να επισκεφτούν όλα τα μέρη και να μαθευτούν οι ενδιαφέρουσες ιστορίες τους. «Υποχρεωτική στάση» ανάμεσα στα πολλά αξιοθέατα στο Μπάνσκο είναι το Μουσειακό συγκρότημα. Πρόκειται για ένα σύνολο ανεξαρτήτων τοπίων, όπου το καθένα έχει έμφαση σε όλες τις τουριστικές εκδρομές.

Τα πολλά ιστορικά αξιοθέατα της πόλης δημιουργούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα που βυθίζει τους επισκέπτες σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους, παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα ζωή και εθνικό φρόνημα, όμορφη τέχνη, τους συναντά με αξιόλογες προσωπικότητες που έχουν αφήσει ένα φωτεινό ίχνος στην ανάπτυξη της Βουλγαρίας – στην ιστορία, την πίστη, τον πολιτισμό της.

Η εκκλησία «Αγία Τριάδα» – η μεγαλύτερη εκκλησία πριν από την «Αλεξάντερ Νέφσκι»

Οι τουρίστες που επισκέπτονται την πόλη, δεν πρέπει να παραλείψουν την εκκλησία «Αγία Τριάδα» – ένα από τα πιο μοναδικά αξιοθέατα στο Μπάνσκο. Πριν να χτιστεί η εκκλησία «Άγιος Αλεξάντερ Νέφσκι» στη Σόφια, η εκκλησία στο Μπάνσκο ήταν η μεγαλύτερη όχι μόνο στη Βουλγαρία αλλά και στα Βαλκάνια – εκτός από το ισόγειο, υπάρχουν δύο ορόφοι μπαλκόνια. Στην κύρια είσοδο της εκκλησίας οι επισκέπτες βλέπουν σταυρό και ημισέληνο – ένα σύμβολο θρησκευτικής συνύπαρξης.

Το χτίσιμο της εκκλησίας „Αγία Τριάδα” στο Μπάνσκο άρχισε το 1833, το 1835 ολοκληρώθηκε. Χτίστηκε μόνο από ντόπιους τεχνίτες και αποτελεί ένα αριστούργημα της Αναγέννησης μας – ως αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, καλλιτεχνική διαμόρφωση, τοιχογραφίες, εργασίες ξυλογλυπτικής, κατάταξη.

Υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα γεγονότα σχετικά με το κτίσιμο της εκκλησίας. Ο τόπος για το κτίσιμο της εκκλησίας στο κέντρο της πόλης είναι προσωπική δωρεά από τον τότε δήμαρχο Λάζαρ Γκέρμαν ή τον παππού Λάζκο – όπως τον φώναζαν, αν και ακόμη δεν ήταν ούτε 50 χρονών. Το κτίριο χτίστηκε με πολλές δωρεές – από 270 οικογένειες και 1081 ανθρώπους, που είχαν δώσει μεμονωμένη δωρεά.

Το καμπαναριό με τέσσερις καμπάνες ύψους 30 μέτρων χτίστηκε αργότερα – το 1850. Το 1866 πάνω στο καμπαναριό τοποθετήθηκε και ένα ρολόι κατασκευασμένο από ντόπιο αυτοδίδακτο τεχνιτή.

Το ίδιο το κτίσιμο συνοδεύεται με πολλά σκαμπανεβάσματα και έξυπνες κινήσεις για να καταλήξει σε αίσιο πέρας. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας οι χριστιανικές εκκλησίες δεν επιτρεπόταν να αποτελούν υψηλά κτίρια, για να μην τραβούν την προσοχή. Έτσι, χτίζονταν σε βάθος μέσα στο έδαφος. Επιπλέον, έπρεπε να είναι μακριά από τις ενδεικτικές περιοχές. Για να χτίσεις μια εκκλησία στο κέντρο της πόλης, και με τέτοιες μεγάλες διαστάσεις, ήταν αδιανόητο. Οι άνθρωποι του Μπάνσκο ωστόσο, κατάφεραν να το κάνουν και οι τουρίστες που έρχονται μπορούν να μάθουν με λεπτομέρειες όλες τις περιπέτειες.

Μουσειακό Συγκρότημα Μπάνσκο

Το μνημείο του Παϊσίου

Στο Μπάνσκο έχει ανεγερθεί σύγχρονο μνημείο του Παϊσίου Χιλανδαρίου. Το κτίριο είναι καινούργιο, σύγχρονο, ανοικτό για τους τουρίστες από το 2008. Έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να παρουσιάζει σαφώς και λεπτομερώς την ζωή και το εξαιρετικά σημαντικο έργο του Βουλγάρου εθνεγέρτη. Χτίστικε στην θέση του σπιτιού όπου ο Παϊσιος γεννήθηκε και έζησε. Είναι ανοικτό από Τρίτη έως Σάββατο 9-13 π.μ. και από τις 14:00 μέχρι τις 17:00, είναι κλειστό Κυριακή και Δευτέρα.

Στο μνημείο έχουν γίνει αποκαταστάσεις. Εκεί υπάρχει αντίγραφό του κελιού του Παϊσίου, το πρωτότυπο του οποίου βρίσκεται στη Μονή Χιλανδαρίου, όπου ο Παϊσιι έγραψε την σπουδαία „Σλαβοβουλγαρική ιστορία“. Μια άλλη αποκατάσταση είναι η αποκατάσταση του παρεκκλησιού του Άγιου Ιωάννη της Ρίλας, στο οποίο ο μοναχός επικοινωνούσε με τον Θεό. Υπάρχουν στοιχεία και για τα αδέρφια του – ο ηγούμενος Λαυρέντιος και ο Χατζή Βάλτσο, οι οποίοι είναι οπαδοί της Αναγέννησης.

Δεν υπάρχει άλλο τέτοιο μέρος όπου ο άνθρωπος με τέτοιο μοναδικό τρόπο να αγγίξει την ζωή του διαφωτιστή, να βουτήξει στην εποχή και στην ατμόσφαιρα αυτής της ιστορικής στιγμής.

Μουσείο του Νεόφυτου Ρίλσκι

Το μουσείο του Νεόφυτου Ρίλσκι, που έθεσε τα θεμέλια της κοσμικής εκπαίδευσης στη Βουλγαρία, είναι ανοικτό κάθε μέρα από 9:00 έως 12:00 και από 13:00 έως 17:00, εκτός από την Τρίτη, όταν είναι κλειστό. Κάθε πρώτη Δευτέρα του μήνα η είσοδος είναι ελεύθερη.

Το μουσείο βρίσκεται στο πατρικό σπίτι του Νεόφυτου Ρίλσκι. Από μόνο του, το σπίτι είναι πολύ ενδιαφέρον γιατί δείχνει πώς χτίζονταν τα κτίρια στο Μπάνσκο κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης – τους ορόφους, τα ξεχωριστά δωμάτια, συμπεριλαμβανομένου και κρησφύγετου. Εδώ παρουσιάζεται υλικό από τις πολλαπλές εθνικές δραστηριότητες του Νεόφυτου Ρίλσκι ως διαφωτιστής– συνταγμένα και δημοσιευμένα σχολικά βιβλία, εγχειρίδια, μεταφράσεις, επίσης και εκδόσεις από την προσωπική του βιβλιοθήκη.

Μουσείο του Νικόλα Βαπτσάροφ

Το μουσείο του διάσημου ποιητή Νικόλα Βαπτσάροφ είναι ανοικτό από τις 8.30 μέχρι τις 13:00 και από τις 14:00 μέχρι τις 18:00, και κάθε τελευταία Δευτέρα του μήνα οι επισκέψεις είναι δωρεάν. Το μουσείο εγκαινιάστηκε το 1952 σχετικά με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης, που απονεμήθηκε στον Βαπτσάροφ. Το μουσείο ανανεώνεται αρκετές φορές, υπάρχουν σύγχρονες μέθοδοι παρουσίασης πληροφοριών στους επισκέπτες. Προβάλλονται επιλεγμένα βίντεο, υπάρχει θεαματικός φωτισμός και ιδιαίτερος ήχος.

Έκθεση εικόνων

Η Σχολή Καλών Τεχνών στο Μπάνσκο παρουσιάζει μόνιμη έκθεση εικόνων. Η σχολή ιδρύθηκε κατά την περίοδο της πνευματικής ανάκαμψης κατά την Αναγέννηση, και είναι με λαμπρή παρουσία στο βουλγαρικό πολιτισμό τον 18ο και 19ο αιώνα. Η Σχολή συμβάλει σημαντικά όχι μόνο στην εκκλησιακστική ζωγραφική, αλλά και στην αρχιτεκτονική και την ξυλογλυπτική.

Η έκθεση περιλαμβάνει πρωτότυπες εικόνες και αντίγραφα τοιχογραφιών, υπάρχουν ιερά σκεύη. Η έκθεση βρίσκεται σε ένα πρώην γυναικείο μοναστήρι από το 1749, το οποίο διατηρείται στην αυθεντική του μορφή. Οι ώρες λειτουργίας είναι από τις 9:00 έως 12:00 και από τις 13:00 έως 17:30,  εκτός Κυριακής και Δευτέρας. Οι δωρεάν επισκέψεις είναι κάθε δεύτερη Τετάρτη του μήνα.

Το σπίτι Βελιάνοβα

Το σπίτι Βελιάνοβα είναι πολύ ενδιαφέρον – δείχνει τον συνδυασμό των αγροτικών και κατοικημένων τμημάτων, την εσωτερική διάθεση των δωματιών και τις συνδέσεις μεταξύ τους, τους εισόδους και εξόδους. Το σπίτι είναι χαρακτηριστικό και μοναδικό, και  δεν είναι μόνο ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα στο Μπάνσκο, αλλά και εθνικό μνημείο του πολιτισμού. Είναι χαρακτηριστικό γιατί δείχνει πως έχτιζαν τα σπίτια στο Μπάνσκο κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης. Όταν οι κάτοικοι του Μπάνσκο εγίναν πλούσιοι, ανοίχτηκαν προς τον κόσμο, αλλά σε μία αβέβαιη χρονική περίοδος.

Τα σπίτια ήταν σαν φρούρια. Το πάχος των τοίχων ήταν πάνω από έναν μέτρο, τα παράθυρα ήταν μικρά με ισχυρά κιγκλίδωματα, οι σύνδεσμοι μεταξύ των δωματίων προκαλούσαν σύγχυση για αυτόν που δεν γνώριζε το σπίτι, υπήρχε και κρησφύγετο. Την ίδια στιγμή, το σπίτι είναι πολύ ενδιαφέρον με την μοναδική του ξυλογλυπτική και τις τοιχογραφίες. Είναι ανοιχτό από τις 9:00 έως 13:00 και από 14:00 έως 17:00 με αργίες την Κυριακή και τη Δευτέρα. Και εδώ κάθε μήνα υπάρχει δωρεάν επίσκεψη – κάθε πρώτη Τετάρτη.

Σπίτι Ραντόνοβα

Το σπίτι Ραντόνοβα είναι ένα από τα αξιοθέατα στο Μπάνσκο, που χρονολογείται από τον 19ο αιώνα και οι εκθέσεις δείχνουν την ιστορία του Μπάνσκο – από την ίδρυσή του μέχρι το 1912, όταν η πόλη απελευθερώθηκε από την οθωμανική κυριαρχία. Εδώ υπάρχουν αντικείμενα που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών στην περιοχή. Υπάρχουν αντικείμενα από την εποχή των Θρακών, από την αρχαιότητα, το Μεσαίωνα. Η εθνογραφική έκθεση με τα πολλά εκθέματα παρουσιάζει την ζωή, τις παραδόσεις και την τέχνη των κατοίκων της περιοχής.

Τα αρχαιολογικά μνημεία του Μπάνσκο

Ανάμεσα στα πολλά αξιοθέατα του Μπάνσκο είναι και οι ανακαλύψεις από τις  αρχαιολογικές ανασκαφές στην περιοχή. Ιδιαίτερα πολύτιμες είναι οι ανακαλύψεις που έγιναν τα τελευταία 10-12 χρόνια. Σε γενικές γραμμές εδώ βρίσκονται τα ερείπια πάνω από 100 κάστρων, οικισμών, ιερών, νεκροταφειών, κλπ, μερικά από τα οποία είναι ακόμα από την αρχαιότητα.

Οι μελέτες δείχνουν ότι οι περιοχές σε άμεση γειτνίαση με το Μπάνσκο είχαν κατοικηθεί από την III – ΙΙ χιλιετία π.Χ. Ανάμεσα στους τάφους που ανακαλήφθηκαν υπάρχει και τάφος ενός θεραπευτή από τον 2ο αιώνα με όλα τα απαραίτητα για τις δραστηριότητές του, καθώς και τάφος Ρωμαίου λεγεωναρίου σε νεκρόπολη ύστερης αρχαιότητας.

Ανάμεσα στους χώρους λατρείας είναι και το θρακικό ιερό που χρησιμοποιόταν για τελετές και στα νεότερα χρόνια. Υπάρχουν επίσης τρεις χριστιανικές βασιλικές του 4-5 αιώνα μ.Χ., γεγονός που υποδηλώνει ότι ο Χριστιανισμός είχε εισέλθει εδώ αρκετά νωρίς. Όπως είναι γνωστό στην ιστορία, αυτά τα εδάφη εισέρχονται στο έδαφος του βουλγαρικού κράτους το 864, όταν υπεγράφη η σύμβαση με το Βυζάντιο να παραχωρήσει τη γη γύρω από τον Στρυμόνα και τον Νέστο.

Η τοποθεσία Άγιος Ιωάννης

Εκτός ότι αποκαλύπτουν στοιχεία της τοπικής ιστορίας, κάποιοι αρχαιολογικοί χώροι στο Μπάνσκο είναι εθνικής σημασίας. Στην τοπθεσία Άγιος Ιωάννης βρέθηκε το μεγαλύτερο στη χώρα, μέχρι στιγμής, κέντρο ύστερης αρχαιότητας για την παραγωγή κεραμικών. Επιπλέον οι κλίβανοι του 4-5 αιώνα είναι καλά διατηρημένοι. Μελέτες γίνονται και στις οχυρώσεις στις τοποθεσίες Αγ. Νικόλαος και Σιτάν Καλέ. Το ένα απέχει 4,5 χλμ από το Μπάνσκο, το άλλο – 3.5 χλμ. Μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο υπάρχει πρόσβαση για τουρίστες, υπάρχουν και χώροι αναψυχής.

Η τοποθεσία Άγιος Νικόλαος

Στην τοποθεσία Άγιος Νικόλαος οι έρευνες άρχισαν το 2003. Αποδεικνύεται ότι ο οικισμός – φρούριο ξαναχτιζόταν και κατοικούταν κατά τη διάρκεια πολλών εποχών. Εδώ βρέθηκαν νομίσματα από τον 4ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 18ο αιώνα μ.Χ. Τα αντικείμενα οικιακής χρήσης και τα ακριβά στολίδια, που βρέθηκαν από διαφορετικούς χρονικούς περιόδους, δείχνουν ότι ο πληθυσμός εδώ ήταν πλούσιος.

Σιτάν Καλέ

Οι έρευνες στο «Σιτάν Καλέ» – φρούριο ύστερης αρχαιότητας, άρχισαν το 2013. Τα ευρήματα μέχρι στιγμής δείχνουν ότι κατοικήθηκε από τον 3 μέχρι τον 14ο αιώνα μ.Χ.. Οι τουρίστες μπορούν να φτάσουν στις ανασκαφές μέσω ειδικά κατασκευασμένου μονοπατιού.

Φυσικά αξιοθέατα στο Μπάνσκο

Το Μπάνσκο βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Πιρίν και εδώ το ορεινό τοπίο είναι απείρως όμορφο. Επιπλέον, όμως, στην περιοχή υπάρχουν φυσικά φαινόμενα τα οποία με τη μοναδικότητά τους είναι εθνικής και παγκόσμιας σημασίας.

Εδώ υπάρχούν πολλά προστατευόμενα φυσικά αξιοθέατα – οι καταρράκτες Γιούλενσκι σκοκ, Μπαντερίσκι σκοκ και Ντεμιάνισκι σκοκ, η σπηλιά Μπαντερίτσα, ο εκπληκτικός σχηματισμός βράχων «Ο γάμος».

Εξέχουσα θέση ανάμεσα στα φυσικά αξιοθέατα στο Μπάνσκο κατέχει το βουνόπευκο «Μπαϊκούσεβα μούρα»μ το οποίο είναι ηλικίας 1300 χρονών και στη Βουλγαρία δεν υπάρχει αρχαιότερο κωνοφόρο δέντρο. Οι διαστάσεις του δέντρου είναι πολύ εντυπωσιακές – 26 μέτρα ύψος, με διάμετρο 2,48 μέτρα. Η περίμετρος του δέντρου είναι 7,80 μέτρα.

Υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για επαφή με τα φυσικά αξιοθέατα στο Εθνικό πάρκο Πίριν, που βρίσκεται κοντά στο Μπάνσκο. Εδώ η βιοποικιλότητα είναι μεγάλη, υπάρχουν αξιόλογοι φυσικοί σχηματισμοί. Το πάρκο έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα» της UNESCO. Από εδώ περνάει και το Ευρωπαϊκό μονοπάτι μεγάλων αποστάσεων Ε4, που ξεκινά από την Ισπανία, περνάει μέσω Γαλλίας και Ελβετίας, Γερμανίας, Αυστρίας, Ουγγαρίας, Ρουμανίας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Ελλάδας.

Στο πάρκο υπάρχουν τρεις φυλαγμένες περιοχές. Η μία είναι «Μπάιουβι ντούπκι – Ντζιντζίριτσα». Πολλά βιολογικά είδη περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο της Βουλγαρίας καθώς και στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες λίστες για τη διατήρηση των απειλούμενων ειδών. Στην φυλαγμένη περιοχή «Γιούλεν» υπάρχουν πολλά συγκροτήματα λίμνων. Πρόκειτε για τις λίμνες Στράζισκι, Βασιλάσκι, Πολεζάνσκι, Τιπίτσκι, Ντισιλίσκι. Από τα 700 είδη των αγγειακών φυτών, 44 περιλαμβάνονται στο Κόκκινο βιβλίο της Βουλγαρίας.  Από τα θηλαστικά τυπικοί εκπρόσωποι είναι η αρκούδα, ο λύκος, το αγριόγιδο. Η φυλαγμένη περιοχή Τίσαατα συμπεριλαμβάνεται στο «Νατούρα 2000» – ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο. Το δίκτυο διασφαλίζει τη διατήρηση του μεγαλύτερου στη Βουλγαρία βιοτόπου της αρκεύθου.

Μετά από διαβούλευση με τη διαχείριση του πάρκου μπορούν να γίνουν επισκέψεις σε ορισμένες γραμμές.

Τα προαναφερόμενα αξιοθέτα στο Μπάνσκο αποτελούν φυσικό πλούτο της χώρας μας, που προσελκύει τόσο τους Βούλγαρους, όσο και τους ξένους. Το ξενοδοχείο Λάκι Μπάνσκο βρίσκεται κοντά σε πολλά από αυτά και είναι ένα από τα ξενοδοχεία στο Μπάνσκο, που θα εξασφαλίσουν την άνεσή σας, κατά τη διάρκεια των τουριστικών ταξιδιών σας, και το Μπάνσκο θα σας μείνει μία πολύ όμορφη ανάμνηση, στην οποία θα επιστρέφετε συχνά.